Sedye Nedir ? Sedye Nasıl Kullanılır ?

Sedye Nedir ?

Sedye, hastaların ya da yürüyemeyecek durumda olan kişilerin taşınmasında kullanılan, genellikle dikdörtgen bir çerçeve üzerine gerili çadır bezinden oluşan ve köşelerinde taşırken tutmak için uzantıları olan bir araçtır.



Sedyeyle hasta taşırken nelere dikkat edilmelidir?

Motorlu taşıtların ortaya çıkmasından çok önce, özellikle savaş alanlarında sedye, büyük önem taşırdı. Yaralılar, ağaç dallarından yapılmış iskeletler üzerine çadır bezi gerilerek yapılan sedyelerle taşınır ve at arabalarına yerleştirilerek sarsıla sarsıla cephe gerisine götürülürlerdi.
Günümüzde, bu konudaki donanımın çok daha gelişmiş olduğu açıktır. Ayrıca cankurtaran servisleri, hastane acil birimleri ve Kızılay gibi, yetişmiş eleman bulundurup acil bir durumda harekete geçen, çeşitli kuruluşlar vardır.

Boynu kırılan bir insan sedyeyle taşınabilir mi?


Evet. Ancak bunun için eğitilmiş kişiler gerekir ve yaralı, onlar gelene kadar yerinden kaldırılmaz. Omuriliğin daha fazla zarar görmemesi için çok dikkatli olmak gerekir. Cankurtaran ekibi, başın pozisyonunu değiştirmeden, özel bir sedye kullanarak ya da başın oynamamasını sağlayarak yaralıyı taşımaya çalışır.
Her cankurtaran ekibinin ilk görevi, yaralının ya da hastanın sedyeyle, çabuk ve güvenli bir biçimde taşınmasını sağlamaktır.


Sedye Çeşitleri

Basit sedyeler
: Klasik sedyelere benzer, ama sopa uzantıları yerine iki yanında elle tutulacak yerler olduğundan, dar mekânlarda daha kullanışlıdır.

Ortopedik sedyeler: Bunlar, hastanın altından geçirilerek yerleştirilebilen parçalı alüminyum çerçeveden oluşan sedyelerdir. Yaralının düştüğü yerdeki pozisyonda taşınabilmesini sağlar ve dolayısıyla kırık kemiklerin oynayarak başka organlara zarar vermesini önler.

Tekerlekli iskemle: Bunlar da bir tür sedyedir. Bilinci açık olan, hareket yeteneğini yitirmemiş hastalar, özellikle dar yerlerden ve dönemeçli koridorlardan geçirilecekse bu tip sedyeler kullanılır.

Baş-boyun, sırt tahtaları: Bu tip sedyeler özellikle omurga zedelenmelerinde hastanın hareketsiz ve düz bir pozisyonda taşınması amacıyla kullanılır. Hastayı bu tip sedyelere yerleştirmek zaman aldığından, ancak gerçekten gerekli olduğu durumlarda kullanılır.

Dikey taşınan sedyeler: Bunlarla hasta yatay değil, dikey olarak taşınır. Daha çok yaralıların kapalı, dar yerlerden, sözgelimi kömür madeni kazalarında ocaktan çıkarılması için kullanılır. Aslında, yaralı denizcilerin gemi kamaralarından çıkarılmasında kullanılmak üzere düşünülmüştür.

Bu sayılanların dışında, trenle hasta taşırken kullanılan, iki ucu tahtayla desteklenmiş, kapalı yerlerde kullanılmak üzere daha esnek hale getirilmiş ve ortopedik amaçlarla yapılmış başka sedye çeşitleri de vardır.

Acil durumlarda kaza yerinde yapılan sedyeler

Acil yardımda çalışan ekiplerin, her koşulda kullanabilecekleri hazır donanımları vardır. Sıradan kişilerinse, acil durumlarla karşılaştıklarında kendi donanımlarını kendilerinin sağlaması gerekir. Bu amaçla elaltında bulunan malzemeleri kullanarak nasıl sedye yapılabileceği bilinmelidir.. Yalnız, yapılan sedyenin, yaralıyı taşımaya kalkışmadan önce mutlaka kontrol edilmesi gerektiği akıldan çıkarılmamalıdır.
Acil durumlarda bir battaniyenin kenarlarından üç veya 4 kişi ile birlikte tutup battaniye sedye olarak kullanılabilir.